Jednym z obowiązkowych wskaźników monitorowanych w ramach działania 3.1 programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa (FER) 2021–2027 jest wskaźnik CR08 „Liczba osób czerpiących korzyści”. Jego prawidłowe oszacowanie już na etapie składania wniosku o dofinansowanie ma istotne znaczenie dla oceny projektu oraz późniejszego rozliczenia operacji.

Kogo należy uwzględnić we wskaźniku CR08?

Wskaźnik obejmuje wyłącznie osoby, które będą bezpośrednio korzystać z efektów realizowanej operacji. Nie należy uwzględniać wszystkich mieszkańców gminy, powiatu czy regionu, ani osób, które mogłyby potencjalnie odnieść pośrednie korzyści z projektu.

Przykładami osób uwzględnianych we wskaźniku są:

• uczestnicy szkoleń, warsztatów i spotkań,
• osoby zdobywające nowe umiejętności lub wiedzę,
• użytkownicy nowych lub ulepszonych usług lokalnych,
• osoby korzystające z poprawy warunków pracy lub bezpieczeństwa w sektorze rybackim,
• pracownicy bezpośrednio objęci efektami realizowanej inwestycji.

Jak oszacować wskaźnik w przypadku infrastruktury ogólnodostępnej?

Najwięcej wątpliwości budzi określenie wartości wskaźnika dla projektów obejmujących infrastrukturę dostępną bez ograniczeń i bez ewidencjonowania użytkowników, taką jak:

• place zabaw,
• ścieżki edukacyjne,
• tereny rekreacyjne,
• obiekty turystyczne,
• muzea,
• inne ogólnodostępne przestrzenie publiczne.

W takich przypadkach należy zastosować racjonalną i możliwą do uzasadnienia metodologię szacowania liczby użytkowników.

Przykładowa metoda

1. Określ obszar oddziaływania inwestycji (np. osiedle, wieś, miejscowość lub kilka sąsiadujących miejscowości).
2. Ustal liczbę mieszkańców zamieszkujących ten obszar.
3. Wskaż grupę osób, które realnie będą korzystać z infrastruktury.
4. Przyjmij ostrożne założenia dotyczące liczby potencjalnych użytkowników.

Przykładowo, w przypadku budowy placu zabaw można uwzględnić dzieci do 14. roku życia mieszkające w rozsądnej odległości od obiektu. W przypadku ścieżki edukacyjnej można oszacować liczbę mieszkańców i turystów, którzy prawdopodobnie będą z niej korzystać.

Kogo uznać za beneficjenta korzyści?

W projektach infrastrukturalnych osobami czerpiącymi korzyści są użytkownicy obiektu, a nie osoby odpowiedzialne za jego utrzymanie czy obsługę.

Przykładowo:

• w przypadku placu zabaw – dzieci i ich opiekunowie korzystający z obiektu,
• w przypadku muzeum – zwiedzający,
• w przypadku ścieżki edukacyjnej – osoby odwiedzające trasę,
• w przypadku infrastruktury turystycznej – użytkownicy tej infrastruktury.

Jak określić wskaźnik dla wydarzeń?

W przypadku wydarzeń jednorazowych, takich jak koncerty, festyny czy imprezy plenerowe, wartość wskaźnika należy oszacować na podstawie przewidywanej liczby uczestników wydarzenia.

Dla muzeów i innych obiektów kulturalnych można przyjąć szacowaną liczbę odwiedzających w określonym okresie.

Jak postępować w przypadku infrastruktury funkcjonującej przez wiele lat?

W przypadku trwałej infrastruktury, z której korzystać będą kolejne grupy mieszkańców i turystów, należy określić okres, dla którego liczba użytkowników będzie liczona.

Rekomendowane jest przyjęcie okresu odpowiadającego okresowi trwałości operacji określonemu w umowie o dofinansowanie. Pozwala to uniknąć nieograniczonego narastania wartości wskaźnika w kolejnych latach funkcjonowania inwestycji.

Jakich błędów unikać?

Przy określaniu wskaźnika CR08 nie należy:

• przyjmować liczby wszystkich mieszkańców gminy lub powiatu,
• zawyżać wartości wskaźnika bez uzasadnienia,
• uwzględniać osób odnoszących jedynie pośrednie korzyści z projektu,
• stosować metodologii, której nie można wyjaśnić lub udokumentować.

Dobra praktyka – opisz metodologię

Aby uniknąć wątpliwości podczas oceny projektu i rozliczania operacji, warto we wniosku o dofinansowanie opisać przyjętą metodologię szacowania wskaźnika CR08, wskazując:

• źródła danych,
• przyjęte założenia,
• obszar oddziaływania projektu,
• sposób obliczenia liczby użytkowników.

Przyjęte wartości powinny być realistyczne, możliwe do uzasadnienia oraz odzwierciedlać rzeczywisty zasięg oddziaływania planowanej operacji.

Najważniejsza zasada

Wskaźnik CR08 powinien przedstawiać liczbę konkretnych osób, które bezpośrednio skorzystają z efektów projektu. W przypadku wątpliwości należy stosować podejście ostrożne i unikać zawyżania szacunków.